Wdrażanie innowacyjnych rozwiązań wśród „Liderów innowacji”

Wdrażanie innowacyjnych rozwiązań wśród „Liderów innowacji” jest drugim corocznym raportem będącym rezultatem badań służących diagnozie innowacyjności wśród przedsiębiorstw w województwie podkarpackim uznanych za „Liderów innowacji” realizowanym w ramach systematycznego monitoringu i ewaluacji Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Podkarpackiego.

Przedsiębiorstwa są podstawowym elementem systemu innowacyjnego, gdzie szczególną rolę w tym systemie pełnią „Liderzy innowacji”. Dlatego tak ważne jest śledzenie wdrażania działań innowacyjnych w przedsiębiorstwach będących „Liderami innowacji” na rynku, a przez to ich oddziaływania na pozycję na rynku i rozwój regionu. Uzupełnieniem wywiadów z „Liderami innowacji” jest analiza wybranych projektów w zamierzeniu będących wsparciem Regionalnej Strategii Innowacji Woj. Podkarpackiego.

Najważniejsze ustalenia

• Przedsiębiorcy rozumieją innowację bardzo praktycznie, jako nawet niewielką zmianę dotychczasowej metody wytwarzania, która spowoduje uzyskanie w chwili obecnej przewagi nad konkurencją lub lepszego zadowolenia klienta. I jest to podejście odmienne od podejścia naukowców, których badania nie są ukierunkowane na natychmiastowe wdrożenie w sektorze przedsiębiorstw.
• Badane podmioty najczęściej wprowadzały innowacje procesowe – polegające na stworzeniu nowej metody produkcji, nieco rzadziej, te trudniejsze – produktowe.
• Pomimo, że głównym motywem wprowadzenia innowacji jest zysk, to nie jest to motyw jedyny. Znaczna część badanych przedsiębiorców kierowała się również pasją, jako źródłem potrzeby wprowadzania innowacji.
• Innowacyjność musi pojawić się w każdej firmie na pewnym etapie jej rozwoju, po etapie ekspansji rynku przychodzi bowiem czas na racjonalizację produkcji, obniżanie kosztów, optymalne wykorzystanie dostępnych zasobów i wprowadzanie nowych rozwiązań wobec zmieniających się potrzeb rynku.
• Pierwszą przeszkodą wprowadzania innowacji są potrzeby lub raczej wymogi rynku, czyli klienta. Innowacje wymagają nakładów na badania, są praco- i czasochłonne. To powoduje, że od początku procesu tworzenia innowacji, do jej wdrożenia należy przebyć długą drogę, a nie ma informacji o dokładnych właściwościach technicznych rezultatu.
• Gospodarka Podkarpacia, ze względu na niższe od przeciętnej dla Polski dochody, ma również naturalne ograniczenia absorpcji innowacji. W rezultacie konieczna jest produkcja na eksport lub zaniechanie badań i produkcji.
• Innowatorzy Podkarpacia często kooperują z wieloma innymi podmiotami. Nierzadko przedsiębiorstwa współpracują z konkurencją, wszystko po to, żeby maksymalnie dopasować się do gustów klienta.
• Badane firmy współpracowały z jednostkami B+R, jednak częściej były one zlokalizowane na terenie uczelni niż były to samodzielne przedsiębiorstwa. Nadal jednak współpraca ta jest relatywnie słaba, z powodu, wspomnianych na początku, różnic w podejściu do zastosowania wynalazków.
• Firmy współpracują z jednostkami administracji publicznej i jednostkami okołobiznesowymi. W głównej mierze wynika to z chęci zdobycia finansowania na badania lub wdrożenie już powstałej innowacji.
• Na ogół duże firmy nie miały znacznych problemów z dostępem do finansowania innowacji za pomocą środków unijnych, obecnie posiadają już bowiem odpowiednie doświadczenia w tym zakresie. Większe problemy mają firmy działające krócej oraz małe.
• Znaczna część firm musi polegać w dużej mierze na środkach własnych, które są jedynie wspomagane środkami zewnętrznymi. Wymaga tego czas oczekiwania na rozstrzygnięcie konkursu na finansowanie innowacji ze środków publicznych, nieregularność ogłaszanych konkursów oraz brak poręczeń dla innowacyjnych firm. W przypadku finansowania z funduszy UE Pojawiają się zarzuty, że podkarpaccy urzędnicy są zbyt rygorystyczni w ocenie wniosków, co hamuje rozwój województwa.
• Firmy dobrze oceniały zakończone projekty innowacyjne. Wszystkie lub niemal wszystkie z nich, w opinii przedsiębiorców, odniosły sukces i świadczyły o wypracowaniu trwalszej przewagi konkurencyjnej na rynku.
• Warto podkreślić, że podjęcie decyzji o rozpoczęciu projektu innowacyjnego jest poprzedzone głębokimi analizami. Innowacyjne pomysły są weryfikowane już na etapie projektu.
• Kluczem do konkurencyjności, nie idącej w parze z niskimi płacami jest wydajność pracy i innowacje. Dzięki temu można konkurować z tanimi produktami pochodzenia azjatyckiego. Nawet jeżeli jednak istnieje silna konkurencja, to innowatorzy są na nią przygotowani.
• Wśród czynników sukcesu firmy innowatorzy wymieniali ludzi i organizację pracy oraz zarządzenie jakością. Stanowiło to również bardzo ważny składnik procesu tworzenia innowacji. Kolejnymi elementami jest elastyczność w stosunku do potrzeb klienta, ich zrozumienie i dostosowanie się. I wreszcie produkt, który trwale przyciąga klienta.
• Bardzo ważną cechą przeprowadzanych badań była wysoka świadomość innowatorów Podkarpacia dotycząca ochrony środowiska. Innowacyjne rozwiązania mogą iść w parze z ekologią, co można nazwać „przemysłem przyszłości”.
• Wielu firmom ukierunkowanie na innowacje pozwoliło przetrwać kryzys gospodarczo-finansowy lat 2007-2009 w relatywnie dobrej kondycji.
• Dla badanych firm planowanie działalności gospodarczej jest fundamentalne. Plany najczęściej dotyczą najbliższych 3-5 lat, czasem dłuższej perspektywy. Przedsiębiorstwa starają się przewidzieć pewne zmiany i zawczasu podejmować działania zmierzające w kierunku dostosowania się lub nawet wykorzystania tych zmian.
• Badane przedsiębiorstwa były zgodne co do tego, że w przyszłości będą się starać wprowadzać innowacje. Na ich rodzaj i wielkość będą jednak wpływać wymogi rynku i wielkość posiadanych środków finansowych.